การใช้ยาของแม่ตั้งครรภ์

สิ่งหนึ่งที่คุณแม่ตั้งครรภ์กังวลเป็นอย่างมากในช่วงตั้งครรภ์ คือ อาการป่วยไข้ ซึ่งอาจจะส่งผลกระทบต่อทารครรภ์ได้ ดังนั้น แม้จะป่วยเล็กน้อย แค่ไอจามหรือเป็นหวัด ก็ควรปรึกษาคุณหมอก่อนที่จะใช้ยาใดๆ เพื่อความปลอดภัย

แม่ตั้งครรภ์อย่าใช้ยาสุ่มสีสุ่มห้า

เหตุผลที่คุณหมอเตือนเรื่องนี้ นั่นเพราะว่าช่วงทารกเจริญเติบโตในครรภ์ ในวันที่ 1-10 ของการตั้งครรภ์นั้น เป็นระยะที่เซลล์ยังไม่ฝังตัวจึงอาจมีความไวต่อสารพิษมากจนทำให้เซลล์ตายและแท้งบุตรได้ หรือในทางกลับกัน เซลล์อาจมีปฏิกิริยาต่อสารพิษเพียงเซลล์เดียว แล้วเซลล์ที่เหลือแบ่งตัวต่อไปอย่างรวดเร็วจนไม่พบความผิดปกติ

จนวันที่ 11-40 ของการตั้งครรภ์ เป็นระยะเวลาที่อวัยวะต่างๆ ก่อตัวเป็นรูปร่าง เป็นระยะที่ทำให้เกิดความผิดปกติแต่กำเนิดมากที่สุด เพราะเมื่อมีสารพิษเข้าไปก็จะไปหยุดการเจริญเติบโตของอวัยวะเหล่านี้ ทำให้อวัยวะต่างๆ พิการแต่กำเนิด และหลังจากอวัยวะต่างๆ ถูกสร้างเสร็จหมดแล้ว ทารกในครรภ์จะอยู่ในช่วงเจริญเติบโต ถ้าได้รับสารพิษเข้าไปก็จะไปหยุดการเจริญเติบโต ทำให้เกิดภาวะเติบโตช้าในครรภ์หรือสมองเสื่อมได้

การใช้ยาต่างๆ จึงควรปรึกษาคุณหมอที่ได้ฝากครรภ์ก่อนเสมอ แม้จะเป็นยารักษาโรคประจำตัว เช่น ไทยรอยด์ ภูมิแพ้ ฯลฯ ก็ต้องนำมาให้คุณหมอดู เพื่อพิจารณาว่าสามารถกินได้หรือไม่ หรือควรเปลี่ยนไปใช้ยาตัวใดแทน ซึ่งจะต้องมีการปรึกษากับคุณหมอที่ดูแลโรคนั้นๆ อีกที

แม่ตั้งครรภ์กินยาแก้หวัดได้หรือไม่

หากคุณแม่เป็นหวัดและมีไข้อ่อนๆ สามารถใช้พาราเซตตามอลบางชนิดได้ เม็ดละ 500 มิลลิกรัม กินครั้งละ 1 เม็ด (ปัจจุบันมีคำแนะนำว่า ควรใช้พาราเซตตามอลเพียงวันละ 1 เม็ด ไม่ควรเกินกว่านี้) หากมีน้ำมูก ก็สามารถกินยาลดน้ำมูกอย่างยาคลอเฟนิรามีนร่วมด้วยได้ แต่ถ้าช่วงกำลังแพ้ท้องและวัน Dimenhydrinate อยู่ ก็ไม่ต้องกินยาลดน้ำมูก เพราะยา Dimenhydrinate ที่ใช้บรรเทาอาการคลื่นไส้อาเจียนนั้นช่วยลดน้ำมูก บรรเทาอาการแพ้อากาศได้ด้วย

อย่างไรก็ดี ยาลดน้ำมูกเมื่อกินแล้วจะทำให้รู้สึกง่วง จึงควรกินตอนขณะพักผ่อน จะได้ผล็อยหลับไป ไม่ควรกินขณะทำงานหรือขณะเดินทาง อาจจะเป็นอันตรายได้

ยาที่ใช้บรรเทาอาการเจ็บป่วยเล็กๆ น้อยๆ ระหว่างตั้งครรภ์

ยาแก้คลื่นไส้อาเจียน เช่น Pyridoxine (B6) Dimenhydrinate แต่ควรใช้เมื่อแพทย์สั่งเท่านั้น

ยาลดไข้ แก้ปวด Paracetamol เป็นยาที่ใช้ได้ปลอดภัยกว่ายาแก้ปวดชนิดอื่น

ยาแก้หวัดต่างๆ ยังไม่พบว่ายาแก้หวัดทำให้เกิดความพิการในทารก แต่บริษัทยาส่วนใหญ่จะเตือนให้ระวังการใช้ยากลุ่มนี้กับแม่ตั้งครรภ์ แม้ยาแก้หวัดที่คุณแม่กินเข้าไปไม่น่าจะมีผลต่อเด็ก แต่ควรใช้ให้น้อยที่สุด