ลูกวัยรุ่นขาดความมั่นใจ

เด็กวัยรุ่นส่วนใหญ่มักทำให้เห็นภาพว่า วัยรุ่นกล้าที่จะแสดงออกมากขึ้น อารมณ์ร้อน ออกจะก้าวร้าวนิดๆ ในขณะที่เด็กอีกกลุ่มอาจตรงกันข้าม เป็นเด็กที่ไม่แสดงออก ค่อนข้างขี้อาย คอยตามหลังเพื่อน บางทีอาจถูกจัดเข้ากลุ่มเด็กเรียบร้อย เด็กเรียบร้อยกับเด็กที่ขาดความมั่นใจในตนเองแตกต่างกัน ความเรียบร้อยเป็นพฤติกรรมที่แสดงออกที่ถูกคนอื่นโดยเฉพาะผู้ใหญ่ตัดสิน ความมั่นใจในตัวเองเป็นความรู้สึกภายในที่เด็กมีต่อตนเอง เด็กที่แสดงออกว่าเรียบร้อยอาจเป็นได้ทั้งเด็กที่เชื่อมั่นในตนเองที่เลือกบุคลิกของตนเอง และอาจเป็นเด็กที่ขาดความมั่นใจที่ถูกมองข้ามความรู้สึกหวั่นไหวภายใน

เรื่องที่ยากกว่าสำหรับผู้ใหญ่คือ เด็กที่ขาดความมั่นใจในตนเอง บางครั้งแสดงความรุนแรงออกมาด้วยสถานการณ์ที่เด็กอาจถูกกดดันจากคนรอบข้าง การคล้อยตามอยากเข้าร่วมกลุ่มเพื่อน หรือควบคุมอารมณ์ที่ถูกกดดันภายในเอาไว้ไม่ไหว เรื่องความมั่นใจที่เกิดจากความภาคภูมิใจในตนเองเป็นเรื่องสำคัญของวัยรุ่น วัยที่กำลังเรียนรู้การใช้ชีวิตทางสังคมภายนอกอาณาบริเวณจากวัยเด็ก ความเชื่อมั่นในตนเองทำให้เด็กสังเกต รับรู้มุมมองต่างๆ ทางสังคมไปพร้อมกับการปรับตัว พัฒนาแนวคิดเรื่องชีวิตที่เป็นของตนเอง และเติบโตพร้อมจะไปใช้ชีวิตของตนเองต่อไป

คนเป็นพ่อแม่จะทำอย่างไรเรื่องความมั่นใจในตัวเองของลูกวัยรุ่น เรื่องจากการสังเกต พูดคุยทำความเข้าใจทั้งการแสดงออกและไม่แสดงออกกับความรู้สึกต่อตนเองของลูก ต้นทุนเดิมก่อนเข้าวัยรุ่นมีผลต่อตัวเด็กเองที่มีความรู้สึกที่ดีต่อตนเอง ช่วงวัยรุ่นอาจมีเรื่องที่ทำให้กังวลบ้าง เป็นการเปลี่ยนแปลงตามวัย เช่น เรื่องการเปลี่ยนแปลงด้านร่างกาย การเปลี่ยนกลุ่มเพื่อน เรื่องการเรียนที่ยากมากขึ้น ความต้องการเป็นที่ยอมรับ เด็กอาจหวั่นไหวบ้างเมื่อมีสถานการณ์ทางสังคมที่ต้องเผชิญ ในที่สุดด้วยการเป็นเพื่อนเป็นที่ปรึกษาของพ่อแม่ เด็กก็สามารถผ่านวัยรุ่นไปได้ด้วยดี

แต่ถ้าเดิมทีขาดความมั่นใจในตัวเอง มาเจอชีวิตวัยรุ่นที่เป็นอิสระมากขึ้น ต้องตัดสินใจ ใช้ชีวิตด้วยตนเองตามลำพัง เด็กจะถูกกดดันจากความต้องการภายในเหมือนเด็กวัยรุ่นทุกคน แต่การจัดการจะทำได้ยาก ส่งผลให้แสดงออกด้านอารมณ์และพฤติกรรม ทั้งที่แสดงความหวั่นไหวออกมาเป็นเหมือนหุนหันควบคุมตัวเองไม่ค่อยได้ หรือเก็บตัว เก็บความรู้สึก คอยตามเพื่อที่ดูเหมือนเป็นที่พึ่ง แต่ที่เป็นผลเสียมากที่สุด คือ การที่เด็กค้นหาความเป็นตัวเองไม่เจอ ไม่รู้เป้าหมายความต้องการของชีวิตตนเอง เสี่ยงที่จะล้มเหลวตั้งแต่ยังไม่ได้เริ่มเป็นผู้ใหญ่ หรือใช้ชีวิตล้มลุกคลุกคลานไม่ประสบความสำเร็จอีกเลย

สิ่งที่พ่อแม่ควรระมัดระวัง จัดการตัวเราเองก่อน ก่อนจะสร้างแต่ความคาดหวังให้ลูกวัยรุ่นจนลูกขาดความเชื่อมั่น ไม่ภูมิใจในตัวเองอย่างที่เขาเป็น คือ การมองลูกอย่างที่ลูกเป็น ลูกแต่ละคนมีความสามารถ ความน่ารักต่างกันไป อาจต่างจากที่เราคิด แต่เรามีหน้าที่ให้เขาเติบโตไปบนสองขาของเขา เห็นความน่ารักของลูกเสมอ ชื่นชมเขาอย่างที่เขาเป็น อย่างพอเหมาะ ลูกจะเห็นตัวเองอย่างที่เขาเป็น คาดหวังกับตัวเองเพื่อผลักดันตนเองอย่างเหมาะสมเช่นกัน ระวังน้อยไปกับมากไป ชมมากเกินสำหรับลูกที่ไม่ค่อยมั่นใจยิ่งรู้สึกว่าตนเองห่างไกลจากการชมของพ่อแม่

พ่อแม่บอกและดูลูกได้ ด้วยการเลือกคำที่ไม่สร้างบาดแผล เน้นให้เขาได้เห็นสิ่งที่กำลังทำ และผลที่ตามมา ท่าทีของพ่อแม่ การควบคุมอารมณ์เวลาที่คุยกัน การรับฟังเมื่อต้องหาทางออกร่วมกันของปัญหาเป็นสิ่งที่ต้องใช้สติ บางเรื่องให้เขายอมรับข้อจำกัดของตนเอง เช่นเดียวกับการที่พ่อแม่ยอมรับในข้อจำกัดบางอย่างของลูก

การดึงลูกเข้ามาในกิจกรรมของครอบครัวอย่างสม่ำเสมอ แต่อาจไม่เท่ากับตอนที่เป็นเด็ก เขามักเริ่มมีโลกส่วนตัว เวลาส่วนตัว การพูดคุยกันเป็นระยะๆ การนัดหมายเพื่อทำกิจกรรมบางอย่างด้วยกันในโอกาสต่างๆ เด็กจะพยายามปรับตัวทั้งการอยู่กับตัวเอง การมีส่วนร่วมกับครอบครัว ความเป็นพี่น้องมักเป็นส่วนช่ยให้เข้ามามีกิจกรรมด้วยกัน หวังว่าพ่อแม่จะไม่เลี้ยงลูกให้ทะเลาะกัน อิจกันจนห่างเหินกัน การมีส่วนร่วมคือการยอมรับการตัดสินใจของลูกในชีวิตครอบครัวด้วย

เรื่องสำคัญอีกเรื่องคือ การดึง กระตุ้น ให้โอกาสเด็กได้เข้าในกลุ่มกิจกรรมที่เขาได้ใช้ความสามารถของตนเองในการแสดงออก ซึ่งพ่อแม่มักละเลย ไม่มีเวลา ไม่เข้าใจความต้องการของลูก ปล่อยให้ลูกเป็นคนเลือกที่จะทำกิจกรรม หลายเรื่องเป็นเรื่องทางเทคโนโลยีที่พ่อแม่อาจไม่สามารถทำร่วมด้วยได้ เพียงอย่าปิดกั้นด้วยทัศนคติว่ากิจกรรมต่างๆ ของลูกไร้สาระผลักให้ทำเฉพาะเรื่องการเรียนทางวิชาการใจเย็นกับลูกวัยรุ่น แล้วเขาจะเดินตามฝันของตนเองได้

เรื่องลูกวัยรุ่นเป็นเรื่องของพ่อแม่ทุกยุคทุกสมัย การได้อยู่กับลูกวัยรุ่นชวนให้คิดถึงช่วงที่พ่อแม่เป็นวัยรุ่น เป็นช่วงเวลาหนึ่งที่ชีวิตสนุก แต่อย่าติดกับอดีตของพ่อแม่มาก จนผลักให้ชีวิตลูกต้องคิดเหมือนกับเรา ลูกโตโตไปกับลูก สุข ทุกข์ไปด้วยกัน เขาจะได้เติบโตไปได้อย่างที่ตั้งใจ