แก้ปัญหาข้อเข่าเสื่อม

ข้อเข่าเสื่อม เป็นโรคที่เกิดจากการเลื่อมของกระดูกอ่อนผิวข้อ โดยปกติแล้วกระดูกอ่อนผิวข้อจะมีการสร้างและการทำลายที่สมดุลกัน แต่มีปัจจัยบางอย่างที่มาทำให้สมดุลนี้เสียไป เช่น อายุที่มากขึ้น น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น หรือมีการติดเชื้อที่ข้อเข่า จะทำให้เกิดการทำลายมากกว่าการสร้าง ทำให้ผิวข้อสึกกร่อน และทำให้เกิดโรคข้อเข่าเสื่อมตามมา อาการของผู้ป่วย ได้แก่ ปวดเข่า มีเสียงในข้อ ข้อฝืด เหยียดงอเข่าลำบาก ขาโก่งผิดรูป คนไข้หลายรายต้องลงท้ายด้วยการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม คำถามคือ มีวิธีการอื่นบ้างหรือไม่ที่จะช่วยรักษาหรือป้องกันภาวะข้อเข่าเสื่อมนอกเหนือไปจากการผ่าตัด

การรักษาข้อเข่าเสื่อมแบบไม่ต้องผ่าตัดนั้นแบ่งเป็น 2 กลุ่มคือ แบบไม่ใช้ยากับแบบใช้ยา เป็นวิธีการรักษาง่ายๆ แต่ได้ผลดี บางวิธีสามารถปฎิบัติได้เองที่บ้าน

การรักษาแบบไม่ใช้ยา ทำได้โดย

  • หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่กดทับข้อเข่า เช่น การนั่งพับเพียบ การนั่งยองๆ
  • ลดน้ำหนัก จะช่วยลดแรงที่มากระทำต่อข้อเข่า ทำให้ลดอาการปวดได้ มีงานวิจัยสนับสนุนว่าหากลดน้ำหนักได้มากกว่า 5% จากน้ำหนักเริ่มต้นจะทำให้การใช้งานของเข่าดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
  • ออกกำลังกาย แนะนำให้ออกกำลังกาย เช่น ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน เดิน และต้องบริหารกล้ามเนื้อต้นขาควบคู่กัน เพราะเมื่อกล้ามเนื้อรอบข้อเข่าแข็งแรงจะช่วยลดการลดน้ำหนัก ทำให้อาการปวดลดลง
  • การใส่ที่ประคองเข่า จะช่วยในกรณีที่เข่าโก่ง ปรับแนวเข่าให้ตรง จึงช่วยลดแรงที่กระทำบนผิวข้อให้กระจายแรงเท่าๆ กัน สามารถลดอาการปวดได้

การรักษาแบบใช้ยา เพื่อลดอาการปวด ลดการอักเสบ ได้แก่ ยาพาราเซตามอล ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) ยาบำรุงผิวกระดูกอ่อน การฉีดยาเข้าข้อเข่า

ดังที่กล่าวมาจะเห็นได้ว่ามีหลายวิธีที่สามารถลดอาการและชะลอตัวโรคได้ หากผู้ป่วยปฎิบัติตามวีธีดังกล่าวอย่างสม่ำเสมอ อาจจะทำให้ไม่ต้องจบลงด้วยการผ่าตัดก็เป็นได้