น้ำมันปลาช่วยชะลออาการสมองเสื่อม

อาการสมองเสื่อมพบได้บ่อยในคนสูงอายุ ซึ่งเกิดจากปัจจัยทางพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมที่มีผลทำให้เกิดการสะสมของสารพิษหรือขยะในเซลล์สมอง ทำให้การทำงานของสมองถดถอยลง เช่น การเรียนรู้และความจำแย่ลง หลงทิศทาง หากเป็นรุนแรงขึ้นก็อาจส่งผลให้ผู้ป่วยใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างยากลำบาก และส่งผลต่อบุคคลใกล้ชิด

โรคสมองเสื่อม เป็นกลุ่มโรคใหญ่ไม่ได้มีเพียงแต่ดรคสมองเสื่อมอัลไซเมอร์ที่เป็นที่รู้จักเพียงชนิดเดียว แต่ยังประกอบด้วยโรคสมองเสื่อมชนิด Lewy body หรือโรคสมองเสื่อมจากโรคพาร์กินสัน เป็นต้น ในปัจจุบันยังเป็นที่เข้าใจผิดว่าโรคสมองเสื่อมต้องเกิดขึ้นกับผู้สูงอายุทุกคน เนื่องจากความจำไม่ดีจากโรคอื่นๆ เช่น ภาวะซึมเศร้า หรือหลงลืมทั่วไปจากการขาดสมาธิหรือจดจ่อกับสิ่งที่กำลังทำอยู่ เช่น บ่อยครั้งที่พบว่าผู้สูงอายุอาจหลงลืมวางสิ่งของไว้ตามที่ต่างๆ แต่เมื่อเวลาผ่านไปแล้วนึกขึ้นได้ก็ไม่ถือว่าเป็นโรคสมองเสื่อม แต่จัดว่าเป็นการหลงลืมตามปกติเมื่อเราไม่ได้ใส่ใจกับสิ่งนั้น แต่ในผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมจะมีอาการหลงลืมที่รุนแรงมากกว่า เช่น ผู้ป่วยจะจำไม่ได้เลยว่าหยิบสิ่งของนี้มา หรือจำไม่ได้เลยว่ามีการทำกิจกรรมต่างๆ เกิดขึ้น จำไม่ได้ว่ารับประทานอาหารไปแล้ว เป็นต้น นอกจากนี้ผู้ป่วยหลายคนยังมีการเปลี่ยนแปลงทางบุคลิกภาพร่วมด้วย เช่น ไม่รักษาสุขอนามัยของตนเองหรือมีพฤติกรรมทำอะไรซ้ำๆ เป็นต้น ในปัจจุบันแพทย์และนักวิจัยยังไม่ทราบปัจจัยทั้งหมดที่ทำให้เกิดโรคสมองเสื่อม แต่สาเหตุที่ค้นพบในปัจจุบันคือ ปัจจัยทางพันธุกรรมและโรคประจำตัว หรือโรคทีเกิดขึ้นกับสมองก่อนหน้านี้ที่ส่งผลทำให้เกิดการขาดเลือดของสมอง หรือการติดเชื้อ และเนื้องอกในสมอง

ในการชะลอการเกิดโรคสมองเสื่อมทำได้หลายวิธีเช่น ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ดูแลสุขภาพไม่ให้เกิดโรคต่างๆ เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน หรือโรคหัวใจ ส่วนการรับประทานอาหารเสริมอาจช่วยป้องกันภาวะสมองเสื่อมได้ การบริโภคน้ำมันปลาหรือโอเมก้า-3 ที่มีส่วนประกอบของกรดไขมัน DHA (Docosahexaenoic Acid) และ EPA (Eicosapentaenoic Acid) ซึ่งเป็นกรดไขมันไม่อิ่มตัว หากบริโภควันละ 1,000 มิลลิกรัม จะช่วยชะลอความเสื่อมของสมองได้ แต่อาจต้องบริโภคก่อนจะมีอาการ โดยข้อมูลนี้ได้รับการสนับสนุนจากงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารทางการแพทย์ประสาทวิทยา (JAMA Neurlogy 2017) พบว่าน้ำมันปลาทีคุณสบัติออกฤทธิ์ในการต่อต้านการทำงานของยีน APOE 4 ซึ่งเป็นยีนสำคัญที่ทำให้เกิดโรคอัลไซเมอร์ นอกจากนั้นยังพบว่าในสมองของผู้ป่วยอัลไซเมอร์จะมีระดับของ DHA น้อยกว่าคนปกติอีกด้วย

งานวิจัยจากวารสารการแพทย์ทางประสาทวิทยาที่มีชื่อว่า Lancet Neurology 2017 ได้ตั้งข้อสังเกตถึงผลของน้ำมันปลากับการป้องกันโรคสมองเสื่อม โดยได้ทำการศึกษาอาสาสมัครผู้สูงอายุที่มีอายุเฉลี่ย 70 ปีหรือมากกว่า จำนวน 1,680 นสบ โดยอาสาสมัครกลุ่มนี้บางรายเริ่มมีอาการความจำไม่ดี แต่ยังไม่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคสมองเสื่อม จากนั้นทำการทดสอบประสทิธิภาพของสมองและฝึกสมองด้วยโปรแกรมเทคนิคต่างๆ ร่วมกับการออกกำลังกาย ควบคุมการรับประทานอาหาร และแบ่งอาสาสมัครเป็น 2 กลุ่ม โดยในกลุ่มแรกเสริมด้วยการรับประทานกรดไขมัน DHA ขนาด 800 มิลลิกรัม และ EPA ขนาด 225 มิลลิกรัมต่อวัน อีกกลุ่มให้รับประทานอาหารเสริมที่เป็นยาหลอก แล้วนำข้อมูลที่ได้มาเปรียบเทียบกัน พบว่าผลการทำงานของประสิทธิภาพสมองไม่ได้แตกต่างกันเมื่อติดตามอาสาสมัครไปนาน 3 ปี