วัณโรคในเด็ก

สำหรับโรควัณโรคเป็นโรคที่มีมานาน และช่วงนี้เริ่มกลับมาเป็นกันมากขึ้น สำหรับอาการของผู้ป่วยเด็กที่มีหลายอย่างโดยทั่วไปเมื่อเด็กได้รับเชื้อเข้าสู่ร่างกาย ในตอนแรกจะยังไม่มีอาการผิดปกติอะไร จนกระทั้งมีไข้ ต่อมน้ำเหลืองโต ไอเรื้อรัง เบื่ออาหาร น้ำหนักลด นอกจานี้เชื้อวัณโรคยังทำให้เกิดกับอาการกับอวัยวะอื่นๆ ได้อีกหลายระบบ อาทิเช่น วัณโรคในสมอง วัณโรคกระดูกสันหลัง วัณโรคปอด และวัณโรคต่อมน้ำเหลือง เป็นต้น แต่จะสามารถตรวจได้ว่ามีการติดเชื้อวัณโรคหรือไม่โดยการฉีดสารทดสอบที่ผิวหนังเพื่อดูภูมิตอบสนองของร่างกายต่อเชื้อวัณโรค ทีเรียกว่า Tuberculin test ซึ่งถ้ามีการติชื้อ จะมีปฏิกิริยามาก ทำให้ดูบวมแดง ที่ตำแหน่งที่ฉีดไว้ เช่น ที่แขน ในเวลา 2-3 วันต่อมา ส่วนใหญ่ในเด็กมักจะพบว่ามีวัณโรคปอด โดยไม่มีอาการอะไร ถึงประมาณ 50%

ผู้ป่วยมักจะเริ่มมีอาการเป็นไข้หวัดก่อนสัก 2-3 วัน ต่อมามีอาการ ไข้สูง ไอมาก หายใจลำบาก

ในการส่งตรวจจะค่อนข้างยาก เด็กและผู้ปกครองต้องให้ความร่วมมือ มีการทำทดสอบที่ผิวหนัง เอกซ์เรย์ ตรวจเสมหะ ถ้าเป็นเด็กเล็กจะเก็บน้ำในกระเพาะมาตรวจ หรือต้องเจาะเอาน้ำไขสันหลังมาตรวจ เจาะที่ต่อมหน้ำเหลือง หรือแล้วแต่อวัยวะที่เป็น

วิธีการรักษา

เชื้อวัณโรคเป็นเชื้อที่ตายยาก ดังนั้นในการรักษาจึงจำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะหลายขนาน การรักษาใช้เวลาตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไปจนถึง 2 ปี ในเด็กเล็กต้องใช้ยาฉีดแทนบางตัว เนื่องจากลดอาการข้างเคียงของยาทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอาการของโรคที่เป็น และความร่วมมือของเด็กและผู้ปกครอง เป็นสำคัญค่ะ ถ้าหากรับประทานยาตามที่แพทย์สั่งเป็นประจำสม่ำเสมอ ก็จะหายเป็นปกติได้ในไม่ช้า แต่บางรายรับประทานยาไปได้ระยะหนึ่งรู้สึกว่าอาการดีขึ้นก็เลิกรับประทานยาเอง กรณีเช่นนี้ จะทำให้เชื้อวัณโรคดื้อยา และการรักษาในครั้งต่อไป ก็จะยากขึ้น และยิ่งใช้เวลานานขึ้น คุณพ่อคุณแม่สบายใจได้เพราะยาไม่ส่งผลต่อพัฒนาการของลูกน้อยแต่อย่างไร ซึ่งการรักษาให้หายขาดต้องขึ้นอยู่กับการดูแลเอาใจใส่จากผู้ปกครองเป็นหลักด้วย เพราะโรควัณโรคต้องทานยาอย่างต่อเนื่อง หากหยุดจะทำให้เกิดการดื้อยาได้

วิธีการป้องกันโรค

ฉีดวัคซีน BCG เพื่อป้องกันและเสริมภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย แม้จะป้องกันได้ไม่เต็มร้อยแต่ก็สามารถป้องกันเชื้อวัณโรคชนิดรุนแรงแบบแพร่กระจาย และวัณโรคเยื่อหุ้มสมองได้

หลีกเลี่ยงการพาเด็กเล็กไปในแหล่งชุมชน ที่มีผู้คนแออัด เช่น ห้างสรรพสินค้า สวนสาธารณะ หรือสถานที่ซึ่งมีการระบายอากาศไม่ดี

หากคนในบ้านเป็นวัณโรคต้องรีบรักษาให้หายขาด และควรรีบพาเด็กมาปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจดูแต่เนิ่นๆ เพราะการที่คนในครอบครัวเป็นวัณโรค โอกาสในการแพร่เชื้อก็จะเพิ่มมากขึ้น

ผู้ที่เป็นวัณโรคต้องช่วยลดการแพร่กระจายเชื้อสู่บุคคลอื่น ด้วยการสวมหน้ากากป้องกันและไม่ไอจามรดผู้อื่น