โรคแพ้นมวัวในเด็ก

โรคภูมิแพ้ จะมีส่วนของพันธุกรรมมาเกี่ยวข้องและมีสิ่งแวดล้อมมากระตุ้น โดยพบว่าถ้ามีแม่เป็นภูมิแพ้คนเดียวลูกจะมีโอกาสเป็นภูมิแพ้ 30-50%     ถ้าพ่อเป็นภูมิแพ้คนเดียวลูกจะมีโอกาสเป็นภูมิแพ้ 30% ถ้าหากทั้งพ่อและแม่เป็นภูมิแพ้ลูกจะมีโอกาสเป็นภูมิแพ้สูงถึง 70% แต่ถ้าไม่มีใครในครอบครัวเป็นภูมิแพ้ ลูกก็ยังมีโอกาสเป็นภูมิแพ้ได้ 10-14%

โรคแพ้นมวัว จัดเป็นโรคภูมิแพ้ชนิดหนึ่งซึ่งวินิจฉัยได้ค่อนข้างยาก เนื่องจากบางรายมีอาการแพ้ทันที หรือบางรายอาจมีอาการตามมาทีหลังเมื่อได้กินนมวัวมาระยะหนึ่ง และส่วนหนึ่งของการแพ้นมวัวมักเกิดตั้งแต่ทารกอยู่ในครรภ์มารดา โดยพบว่านมวัวที่แม่ดื่มในขณะตั้งครรภ์ในปริมาณปานกลางถึงปริมาณมาก จะมีโปรตีนจากนมวัวส่วนหนึ่งไปกระตุ้นทารกตั้งแต่อยู่ในครรภ์ ดังนั้นเมื่อเด็กออกมาก็อาจจะมีอาการแพ้ได้เลยทันที หรือค่อยๆ มีอาการแสดงออกมาภายหลังเมื่อได้กินนมวัวไประยะหนึ่ง

อาการแพ้นมวัว

ในเด็กที่มีอาการแพ้นมวัว มักมีอาการแสดงได้หลายระบบหรืออย่างใดอย่างหนึ่งได้แก่ ผื่นลมพิษ ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง (Atopic dermatitis) มักเป็นอาการที่พบในช่วง 3 เดือนแรก มีเสมหะ อุจจาระปนเลือด ปวดท้องเป็นๆ หายๆ น้ำหนักตัวขึ้นช้า โดยอาการภูมิแพ้นั้นมักเริ่มจากแพ้อาหาร ต่อมาก็จะเป็นระบบหายใจ และต่อมาก็จะมีอาการแพ้ยาเป็นในลักษณะที่เรียกว่า Allergic march

สาเหตุ เนื่องจากในเด็กแรกเกิด ระบบทางเดินอาหาร ลักษณะของเยื่อบุลำไส้ ระบบะน้ำย่อยสารต่างๆ และระบบภูมิคุ้มกันยังไม่สมบูรณ์ ทำให้ทารกมีความเสี่ยงต่อการเกิดการแพ้ไม่เพียงแต่นมวัวเท่านั้น การให้อาหารอื่นก่อน 4-6 เดือน ก็จะก่อให้เกิดการแพ้ได้ง่าย

วิธีการป้องกัน

ป้องกันตั้งแต่อยู่ในท้อง โดยคุณแม่ที่ตั้งครรภ์ควรกินนมในปริมาณที่เท่าเดิมที่เคยกินอยู่ก่อนที่จะตั้งครรภ์ ไม่ควรกินนมวัวมากจนเกินไป

ควรให้ทารกกินนมแม่อย่างเดียว 4-6 เดือนและโดยเฉพาะในช่วง 6 เดือนแรก ยังไม่ควรพยายามให้อาหารเสริม

ในระยะให้นมลูก มารดาไม่ควรดื่มนมมากเกิน หรือรับประทานอาหารอื่นๆ ที่จะเป็นตัวกระตุ้นให้ลูกเกิดอาการแพ้ได้

การรักษาและป้องกันการแพ้นมวัว

ต้องงดรับประทานนมวัว และผลิตภัณฑ์ที่ทำจากนมวัวทุกชนิด ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ในการใช้นมทดแทนสำหรับสูตรต่างๆ ได้แก่ สูตรลดภูมิแพ้ (HA hypoallergenic) สูตรสำหรับแพ้นมวัว (Nutamigen) นมถั่วเหลือง นมที่เป็นกรดอะมิโน และนมไก่ (รพ.ศิริราช) แต่เด็กที่แพ้นมวัวอาจแพ้นมถั่วได้ถึง 40% และถ้าแพ้นมวัวแล้วเปลี่ยนไปกินนมแพะเป็นการเข้าใจที่ผิดเพราะโปรตีนชนิดเดียวกัน แต่คุณแม่ไม่ต้องกังวลค่ะ เพราะการแพ้นมวัวจะค่อยๆ ดีขึ้นและหายได้ ประมาณ 50-60% เมื่ออายุ 1 ปี หลังจากอายุ 2 ปี โอกาสหายประมาณ 70-80%