ดูแลผมให้ตรงสลวยตลอดช่วงหน้าหนาวนี้

ปกติศีรษะของคนเราจะมีเส้นผมประมาณ 90,000-140,000 เส้น ซึ่งในหนึ่งตารางเซนติเมตรจะมีเส้นผมอยู่ประมาณ 120-200 เส้น และจะร่วงไม่เกินวันละ 100 เส้น โดยปกติเส้นผมของแต่ละคนจะมีขนาดหรือลักษณะไม่เหมือนกัน บางคนมีเส้นผมขนาดใหญ่ บางคนเส้นผมเล็ก ผมตรง ผมหยิก สีทอง หรือสีดำ ก็ขึ้นอยู่กับเชื้อชาติและกรรมพันธุ์ของแต่ละบุคคล เรื่องของการดูแลสุขภาพของเส้นผมจึงเป็นเรื่องที่สำคัญไม่น้อยไปกว่าการดูแลสุขภาพร่างกาย เพราะถ้าหากดูแลสุขภาพของเส้นผมไม่ถูกต้องก็อาจเสี่ยงต่อการเป็นโรคทางเส้นผมและหนังศีรษะได้เหมือนกัน

หลักการดูแลเส้นผม

การดูแลรักษาสุขภาพเส้นผมแบบง่ายๆ คือการรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและต้องไม่เครียด นอกจากนั้นควรเลียงปัจจัยที่จะทำให้ผมเสีย เช่น การทำเคมี ไม่ว่าจะเป็นการยืด ดัด ย้อมสีผมบ่อยจนเกินไปซึ่งปัจจัยเหล่านี้ก็เป็นสาเหตุหนึ่งที่อาจจะทำให้ผมร่วงก่อนวัยอันควรได้เช่นเดียวกัน ต่อมาหมั่นสังเกตสัญญาณเริ่มต้นของอาการผมบางศีรษะล้าน โดยเริ่มจากมีผมร่วงเกินวันละ 100 เส้น และอาจมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น อาการอักเสบของหนังศีรษะ หนังศีรษะมัน มีแผล ฝี รังแค เป็นต้น ซึ่งหากเกิดความผิดปกติ ก็ควรปรึกษาแพทย์เพื่อเลือกวิธีกรักษาที่เหมาะสม

การหลุดร่วงของเส้นผมขึ้นอยู่กับวงจรการเติบโตของเส้นผม

จริงๆ แล้วเส้นผมของคนเราจะเป็นโปรตีน เปลือกของผิวผมจะมีลักษณะคล้ายๆ กับกระเบื้องหลังคาบ้าน ซึ่งหากมีการดัดหรือย้อมผมมากเกินไป ตัวผิวพวกนี้มันจะเกิดการกระเติดหรือยกขึ้นมาทำให้เกิดการหงิกงอบางครั้งหลายๆ คนอาจสงสัยว่าเส้นผมของคนเราร่วงได้อย่างไร จริงๆ แล้วเส้นผมเป็นส่วนหนึ่งในร่างกายที่มีการผลิตมาก แต่เมื่อผลิตแล้วก็มีการหลุดร่วงออกไปโดยการหลุดร่วงของเส้นผมขึ้นกับวงจรการเติบโตของเส้นผมซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น 3 ระยะ ดังนี้

  • Anagen Phase หรือระยะการเจริญเติบโต คือระยะที่ต่อมรากผมจะอยู่ลึกที่สุดในชั้นหนังแท้โดยมีหลอดเลือดมาหล่อเลี้ยงอยู่มากมาย และจะใช้เวลาประมาณ 1,000 วัน หรือ 3 ปี ในการเจริญเติบโตเป็นเส้นผม เส้นผมทั้งศีรษะประมาณ 85-90 เปอร์เซ็นต์จะอยู่ในระยะการเจริญเติบโตนี้
  • Catagen Phase หรือ ระยะหยุดการเจริญเติบโต คือระยะหยุดการเจริญเติบโต ต่อมรากผมจะหยุดการแบ่งเซลล์ แต่ต่อมรากผมจะมีการค่อยๆ เลื่อนสูงขึ้นไปเรื่อยๆ โดยทั่วไประยะนี้จะใช้เวลาประมาณ 3 สัปดาห์
  • Telogen Phase หรือ ระยะพัก ซึ่งเป็นระยะสุดท้ายของเส้นผม เมื่อต่อมรากผมเลื่อนสูงขึ้นจนถึงบริเวณของเซลล์ต้นกำเนิด (Stem cell) แล้วผมของคนเราก็จะเข้าสู่ระยะพักซึ่งจะเป็นเพียงช่วงสั้นๆ ประมาณ 100 วัน หรือ 3 เดือน ทั้งนี้ 10 เปอร์เซ็นต์ของเส้นผมทั้งศีรษะจะอยู่ในระยะพักนี้ ก่อนที่เซลล์ต้นกำเนิดจะส่งสัญญาณให้ต่อมผมเลื่อนลงมาอีกครั้งเพื่อให้มีการสร้างผมใหม่ ดดยเส้นผมที่สร้างขึ้นใหม่จะดันผมเก่าให้หลุดร่วงไป

ปัญหาผมหงอกก่อนวัยอันควร

ปัญหาผมหงอกก่อนวัยนั้นเกิดขึ้นจากพันธุกรรมและกรรมพันธุ์ซึ่งจะเป็นตัวกำหนด แต่ก็มีปัจจัยอื่นๆ ร่วมด้วยคือเรื่องของความเครียด สารเคมี การสูบบุหรี่ เรื่องของการใช้ยาต่างๆ ซึ่งทำให้มีภาวะผมร่วงมากขึ้น บางครั้งต่อวันอาจมากถึง 200 เส้น และมื่ออายุมากขึ้นนอกจากเส้นผมที่อาจหงอกเพิ่มขึ้นแล้ว ผมก็จะมีลักษระเหี่ยวเหมือนกัน เพราะเปลือกผมจะเป็นริ้วรอยจากการเสียดสีของหวี ดังนั้นยิ่งหวีผมมากเท่าไร ผมยิ่งเหี่ยวมากขึ้นเท่านั้น นอกจากนี้ความร้อนและสารเคมีที่ใช้กับเส้นผม เช่น การรีดผมหรือดัดผมถือเป็นตัวการสำคัญทำให้เหลือกผมเป็นริ้วรอยมากขึ้น ทำให้ระยะการเจริญเติบโตของผมสั้นลง จำนวนเส้นผมจะน้อยลงอย่างน้อยๆ 10 เปอร์เซ็นต์และในทุกช่วงอายุ 10 ปี ขนาดของเส้นผมก็จะเล็กลงด้วย

ดังนั้นจริงๆ แล้วการดูแลถนอมเส้นผมเป็นเรื่องที่สำคัญ ควรมีการบำรุงด้วยครีมนวดผม หากทำการรีดผมหรือตัวผมก็ไม่ควรทำบ่อยจนเกินไปซึ่งการย้อมผมก็คล้ายๆ กัน ไม่ควรทำบ่อยเกินไป และควรเลือกสีย้อมผมตามธรรมชาติ แต่ก็อาจจะมีข้อเสียคือสีอาจติดไม่ทนเท่ายาย้อมผมประเภทสารเคมี สำหรับคนที่มีปัญหาผมร่วงเยอะขึ้นเรื่อยๆ ควรไปปรึกษาแพทย์ โดยแนวทางการรักษานั้นแพทย์จะให้คำปรึกษาและรักษาด้วยการทายาและรับประทานยาใน 1 ปีแรก หากยังไม่ได้ผลก็จะรักษาด้วยการปลูกถ่ายเส้นผมซึ่งในปัจจุบันมีหลากหลายวิธีให้เลือกปฏิบัติ