วิธีป้องกันและรักษาโรคไข้เลือดออก

โรคไข้เลือดออก เกิดจากการติดเชื้อไวรัสชนิดหนึ่งซึ่งมักจะระบาดในประเทศเขตร้อนของเอเชีย รวมถึงประเทศไทย สามารถเป็นได้ทุกกลุ่มอายุ และมีแนวโน้มจะมีผู้ติดเชื้อและผู้เสียชีวิตมากขึ้นเรื่อยๆ

โรคไข้เลือดออกมีพาหะที่สำคัญคือ ยุงลาย มีทั้งหมด 4 สายพันธุ์ จึงเป็นสาเหตุที่ว่าทำไมถึงทำให้เกิดการติดเชื้อซ้ำได้หลายครั้ง อาการของโรคไข้เลือดออกแบ่งได้ 3 ระยะ คือ

  • ระยะไข้ ผู้ป่วยจะมีไข้สูงลอย 2-7 วัน อาจมีอาการไอ มีเสมหะ มีน้ำมูก ปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดกระดูก ปวดศีรษะ เบื่ออาหาร อาเจียน มีผื่นแดงหรือจุดเลือดออกตามตัว เลือดกำเดาไหล บางรายอาจปวดท้อง ในช่วงนี้อาการจะคล้ายกับไข้หวัดที่เกิดจากเชื้อไวรัสอื่น ทำให้วินิจฉัยได้ยาก
  • ระยะวิกฤต จะเกิดในช่วงไข้ลง อาการจะแย่ลง มือเท้าเย็น อ่อนเพลียมากขึ้น กระหายน้ำ ในบางรายที่อาการรุนแรงอาจมีภาวะช็อก ซึมลง ปัสสาวะน้อยลง สัญญาณชีพไม่คงที่ ความดันโลหิตต่ำได้ ซึ่งเป็นภาวะอันตรายที่ต้องได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและทันท่วงที
  • ระยะฟื้นตัว หากพร้นช่วงวิกฤตไปแล้ว อาการจะดีขึ้นเรื่อยๆ ชีพจรเต้นช้าลง ความดันโลหิตปกติ จำนวนปัสสาวะเพิ่มขึ้น มีความอยากอาหารเพิ่มขึ้น อาจพบผื่นแดงตามตัวได้

เนื่องจากไข้เลือดออกเป็นโรคที่ยังไม่มียารักษาโดยตรง แต่สามารถหายเองได้ การรักษาจึงเป็นการรักษาแบบประคับประคอง และเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนที่อันตราย นั่นคือ ภาวะช็อก ส่วนการรักษาเบื้องต้น ได้แก่ รับประทานยาลดไข้ ไม่ควรให้ถี่กว่า 4 ชั่วโมง หากไข้ไม่ลง แนะนำให้เช็ดตัวลดไข้ ไม่แนะนำให้ใช้ยาแก้ปวดประเภท NSAIDS หรือแอสไพริน รับประทานอาหารอ่อนๆ ย่อยง่าย หากรับประทานได้น้อย แนะนำให้ดื่มน้ำเกลือแร่ งดอาหารที่มีสีดำ หรือสีแดงเนื่องจากอาจเกิดความสับสนหากมีภาวะเลือดออกในทางเดือนอาหาร และ เฝ้าสังเกตอาการที่เป็นอันตราย ได้แก่ อ่อนเพลียมากขึ้นเมื่อไข้ลง กระหายน้ำมาก อาเจียนมาก ปวดท้อง ซึมลง กระสับกระส่าย ตัวเย็น มือเท้าเย็น ปัสสาวะน้อยลง ความรู้สึกเปลี่ยนแปลง สับสน หากผู้ป่วยมีอาการดังกล่าวให้รีบนำส่งโรงพยาบาล

โรคไข้เลือดออกอยู่ไม่ไกลตัวพวกเราทุกคน การป้องกันโรคจึงเป็นสิ่งสำคัญ ปัจจุบันมีวัคซีนป้องกันโรคไข้เลือดออกแล้ว ฉีดได้ตั้งแต่อายุ 9-45 ปี เป็นวัคซีนเสริม ยังมีราคาค่อนข้างสูง อย่างไรก็ดียังมีอีกหลายวิธีที่สามารถป้องกันโรคไข้เลือดออกได้ เช่น การกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย และการติดมุ้งลวด เป็นต้น