เอ็นนิ้วมือฉีกขาด

เอ็นนิ้วมือมีลักษณะเหมือนเส้นใยกลมยาว เป็นเส้นเอ็นที่เชื่อมระหว่างกล้ามเนื้อที่อยู่บริเวณฝ่ามือ ช่วยให้เราสามารถงอนิ้วมือได้ ถ้าเอ็นนิ้วมือถูกตัดขาดออกจากกัน เราจะไม่สามารถงอนิ้วมือได้ด้วยตัวเอง และหากเกิดการขาดของเส้นประสาทที่อยู่ใกล้เคียง ก็จะทำให้เกิดอาการชาบริเวณนิ้วร่วมด้วย

มือเป็นอวัยวะที่ประกอบขึ้นจากกระดูก ข้อต่อ และเนื้อเยื่อต่างๆ เช่น เส้นประสาท กล้ามเนื้อ และเอ็น นิ้วมือแต่ละนิ้วมีข้อต่อ 3 ข้อ และเอ็นงอนิ้วมือ 2 เส้นที่ช่วยให้นิ้วมือสามารถงอได้ เอ็นงอนิ้วมือเส้นหนึ่งจะไปเกาะที่กระดูกนิ้วมือชิ้นกลาง และอีกเส้นเกาะที่กระดูกชิ้นปลายสุดของนิ้วมือ เอ็นกล้ามเนื้อจะมีความตึงในตัวเอง เมื่อเอ็นงอนิ้วมือถูกตัดขาดจุดเกาะเอ็นทั้งสองฝั่งจะห่างออกจากกัน กล้ามเนื้อก็จะไม่มีส่วนปลายที่ไปเกาะบนกระดูกนิ้ว ดังนั้นจึงไม่สามารถงอนิ้วมือได้

สาเหตุของเอ็นงอนิ้วมือฉีกขาดมักเกิดจากการโดนมีด เศษแก้ว หรือของมีคมตัดหรือบาดอย่างลึกที่มือ ข้อมือ หรือนิ้วมือด้านหน้าโดยตรง แพทย์สามารถประเมินการขาดของเส้นเอ็นได้จากการซักประวัติและตรวจร่างกาย หากแผลลึก แพทย์มักจะทำการเอกซเรย์นิ้วดูด้วย เพื่อให้แน่ใจว่ากระดูกไม่แตกหัก ในกรณีที่เส้นเอ็นถูกตัดขาดออกจากกันโดยสมบูรณ์ แพทย์จะทำการผ่าตัดเย็บซ่อมแซมเพื่อยึดเอ็นเข้าหากัน หลังจากผ่าตัดและแผลฟื้นฟูติดกันสนิท จะต้องทำกายภาพบำบัดหรือออกกำลังกายมือและนิ้วมือ เพื่อให้กลับมาใช้งานได้เช่นเดิม

การผ่าตัด

ศัลยแพทย์จะกรีดผิวหนังเป็นรอยซิกแซก จากนั้นจะเปิดผิวหนังเพื่อหาปลายเอ็นนิ้วมือที่ขาดออกจากกันและเย็บให้ติดกันเช่นเดิม ในรายที่เอ็นได้รับความเสียหายมาก อาจต้องใช้เอ็นกล้ามเนื้อจากส่วนอื่นมาต่อแทนเส้นประสาทและเนื้อเยื่อที่ได้รับบาดเจ็บที่ต้องได้รับการซ่อมแซมเช่นกัน โดยทั่วไปแพทย์จะใช้เวลาประมาณ 2-3 ชั่วโมง และใช้การฉีดยาชาเฉพาะที่ให้ชาบริเวณมือและนิ้วมือเท่านั้น โดยผู้ป่วยสามารถเดินทางกลับบ้านได้เลยหลังผ่าตัด

การฟื้นฟู

หลังการผ่าตัด ผู้ป่วยจะต้องใส่เฝือกหรือเฝือกอ่อนที่มือและนิ้วมือ เพื่อป้องกันการเคลื่อนไหวที่อาจจะไปดึงรอยต่อของเอ็นได้ ท่านสามารถบริหารมือเบาๆ ได้ทันทีหลังผ่าตัดหรือแผลหายอักเสบ โดยต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดอย่างเคร่งครัด เนื่องจากการผ่าตัดทำให้เกิดแผลที่เนื้อเยื่อและกลายเป็นแผลเป็นยึดระหว่างเอ็น เนื้อเยื่อโดยรอบ และกระดูกได้ หากไม่บริหารหรือยืดนิ้วมืออย่างเหมาะสม ลักษณะที่เกิดขึ้นหลังผ่าตัดนี้อาจทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถงอนิ้วหรือขยับนิ้วได้ดังเดิม

หลังจากผ่าตัด การบริหารมือและนิ้วมือเป็นเรื่องที่สำคัญมากที่สุด ผู้ป่วยจำเป็นต้องบริหารนิ้วมือด้วยท่าที่เฉพาะจากแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดเป็นประจำ ติดต่อกัน 4-6 เดือน ควรปฏิบัติตามท่าที่นักกายภาพบำบัดแนะนำอย่างเคร่งครัดและเป็นประจำ โดยไม่ทำท่าอื่นที่นอกเหนือจากโปรแกรมที่นักกายภาพบำบัดให้ไว้ เพื่อให้การฟื้นฟูนิ้วมือมีประสิทธิภาพสูงสุด และป้องกันการบาดเจ็บซ้ำ

ขอบคุณข้อมูล

อ.สุธาสินี ทองอ่อน

นักกายภาพบำบัด